پایان نامه ای که دفاع شد

بلاخره، در تاریخ 3/3/1388 بعد از چند ماه تلاش، پایان نامه ام را دفاع کردم. عنوان پایان نامه «تحلیل گفتمانی دموکراسی در افغانستان: موانع گفتمانی دموکراسی» در این تحقیق جناب دکتر تاجیک استاد دانشگاه شهید بهشتی به عنوان راهنما، دکتر منصور میراحمدی به عنوان مشاور و دکتر علیرضا ازغندی به عنوان داور، همکاری داشتند. پایان نامه با درجه عالی و با نمره نوزده و نیم مورد قبول هیئت داوران واقع شد. لازم است از برادر عزیز قدر نعیمی تشکر و قدردانی ویژه داشته باشم.

چکیده

بعد از یازدهم سپتامبر 2001 طالبان، جایش را به گفتمان دموکراسی داد. طالبان که خود با غیریت سازی و به حاشیه راندن گفتمان بی قرار و از جا کنده شده مجاهدین، به گفتمان مسلط تبدیل شده بود، خود به همان سرنوشت دچار شد. گفتمان دموکراسی، با مفصلبندی دالهای: مردم، آزادی، حقوق بشر، حقوق زنان، مبارزه با تروریسم و مبارزه با کشت خشخاش، دقیقا هویت خود را با نفی هویت طالبان معرفی کرد که در آن: دالهای: شریعت، حکومت خدا، امنیت، محدودیت زنان، کشت خشخاش و... مفصلبندی شده بود.

در «فضای استعاری» بعد از طالبان، گفتمان دموکراسی تنها گفتمان «در دسترس» بود. در این فضا مجاهدین نیز با نفی «غیر» و «دگر»ی به نام طالبان، زیر چتر دموکراسی قرار گرفتند. اما به مروز زمان و دور شدن از فضای استعاری اولیه، گفتمان مجاهدین از گفتمان دموکراسی فاصله گرفت.

با گذشت نزدیک به یک دهه از عمر دموکراسی در افغانستان، به نظر می رسد چالش های عمده ای در جامعه ی افغانستان فراروی آن قرار دارد. مهم ترین موانع دموکراسی در افغانستان، موانع گفتمانی است. یعنی معانیِ را که گفتمان دموکراسی به دالهای: مردم، حقوق بشر، آزادی، زنان و... داده است به سختی از سوی جامعه سنتی افغانستان قابل پذیرش می باشد. گفتمان های رقیب یعنی مجاهدین و طالبان از وضعیت عمومی جامعه ی افغانستان استفاده نموده مانع هژمونیک شدن گفتمان دموکراسی شده است. مثلا دال «مردم» و مردم سالاری در جامعه  ی که 99% در صد آن مسلمان و بیش 80% آن سنتی و روستایی بوده و قرنها سنت خدا محوری بر آن حاکم بوده، به سختی قابل پذیرش است. حقوق بشر با بسیاری از آداب و سنن مردم در تضاد است و باعث سرگردانی در جامعه افغانستان شده است؛ چه اینکه یک فرد واقعاً نمی داند که بالاخره داور نهایی کیست: دین وشریعت، سنت، آداب قومی و قبیله ای یا حقوق بشر. معنای که به دال «زنان» داده شده نیز به سختی قابل حضم است. دال امنیت با چالشهای جدید مواجه است. امروز طالبان جدید در هرنقطه افغانستان که بخواهند، می توانند حضور داشته باشند؛ کشت خشخاش به طور چشمگیری افزایش یافته است.و... بنابراین عمده مانع دموکراسی در افغانستان، موانع گفتمانی بوده است. در صورت عدم تعدیل معانی دالهای گفتمان دموکراسی، شانس موفقیت آن در افغانستان بسیار اندک است.

واژگان کلیدی:  1. گفتمان، 2. دموکراسی  3. اسلام.  4. مجاهدین   5. طالبان