سرنوشت مذاکره با طالبان
سرنوشت مذاکره با طالبان
علی رضا شریفی
ریچارد هالبروک دیپلمات ارشد آمریکا که سابقه طولانی در این امر داشت، در گذشت. مرگ اقای هالبروک سوالاتی چندی را در محافل بین المللی، دیپلماتیک و سیاسی بر انگیخته است؛ از جمله اینکه: آینده مذاکره با طالبان به کجا خواهد انجامید؟
چرا اقای هالبروک علی رغم داشتن تجارب در قضایای ویتنام و بالکان در افغانستان موفق نبود؟ اینکه جای هالبروک را چه کسی خواهد گرفت؟ و...
آنچه ما در صدد بیان آن هستیم، روند مذاکرات با طالبان بعد از مرگ آقای هالبروک است. اما قبل از همه لازم است به یک طنزی اشاره کنم، شاید برای مطلب که ما در صدد بیان ان هستیم مناسب باشد.
«می گویند، نمایندگان کشورها، همان طوری که حضرت موسی در کوه طور پیش خدا مشرف شد، برای حل مشکلات شان در پیشگاه خداوند مشرف شدند و هرکدام به ترتیب از خداوند سوال کردند که مشکلات شان چه وقتی حل خواهد شد! خداوند برای هر کشوری متناسب با مشکلات شان یک تاریخی را معین کرد. تا اینکه نوبت به نماینده افغانستان رسید؛ جناب نماینده نسوار را تف کرد و سوال کرد: خدایا! این جنگ و مشکلات و بدبختی در افغانستان کی خاتمه خواهد یافت؟ می گویند خداوند با اینکه زیاد تلاش کرد خودش را کنترل کند، اما نتوانست؛ های های و با صدای بلند گریه کرد؛ بعد از گریه طولانی و ریختن اشکهای زیاد گفت: بنده من همینقدر بدان که تا وقتی من خدا هستم مشکلات شما حل نخواهد شد، اما بعد ازآن را نمی دانم!»
این طنز برای بیان مشکلات افغانستان به حد کافی گویا است. اگر از آقای هالبروک در هنگام مرگش می پرسیدی که: جناب هالبروک حالا که شما به دیار باقی می شتابید، ایا قضیه افغانستان حل خواهد شد؟ احتمالا در جواب می گفت: «قضیه افغانستان که من را «دِق مرگ» کرد اما شما افغانی ها تا خانم کلینتون و اوباما و هرکس پس از اوباما بیاید را دق مرگ نکردید، دست بردار نیستید. از آن بالاتر تا شما تمدن غرب و امریکا را مثل اتحاد جماهیر شوروی نپاشاندید مشکل شما حل نخواهد شد!»
حال با تجلیل و قدردانی از زحمات آقای هالبروک به آینده روند صلح و مذاکره با طالبان بعد از مرگ آقای هالبروک می پردازیم.
قضیه طالبان بر چهار ضلع و یا چهار پایه استوار است که بی توجهی به هرکدام آنها می تواند کل پروسه ای به نام «حل مشکل طالبان» را ناکام بگذارد. این چهار پایه عبارتند از: 1. طالبان یا کسانی که خود شان را «طالب» می نامند. 2. دولت که جانشین حکومت طالبان شده است. 3. حامیان خارجی طالبان. 4. کشورهای که دولت افغانستان را در مبارزه با تروریسم کمک می کند.
برای حل مشکل طالبان(چه از راه مذاکره، جرگه صلح و چه از راههای دیگر) باید به این چهار ضلع، باهم توجه شود. اینک این چهار ضلع را باز می کنیم.